Onder echte vrienden

De jukebox kraakt een oud nummer dat niemand kent. De glazen op tafel zijn plakkerig, het schuim op het bier bijna verdwenen. Ze zitten met z’n vieren aan de hoektafel, onder de lamp, die een flauwe schaduw werpt over hun gezichten. ‘Nog eentje dan,’ zegt Kees, tikkend op zijn lege glas. ‘Nog eentje? Alsof jij nog op je benen kan staan,’ zegt Jan met een scheve grijns. Hij leunt achterover en zijn stoel kraakt gevaarlijk. ‘Wat maakt het uit,’ mompelt Kees. ‘Ik hoef nergens heen.’ Liesbeth kijkt op van haar sigaret. De rook krult langzaam omhoog, de koperkleurige kap van de lamp in. ‘Dat is wel duidelijk,’ zegt ze. Henk zwijgt. Dat doet hij vaak, vooral als het laat wordt. Zijn hand draait zijn glas in kleine cirkels. ‘Wat is er, Henk?’ vraagt Liesbeth. Ze blaast de rook naar hem toe, expres lijkt het, en leunt iets naar voren. ‘Heb jij weer zo’n groot geheim?’ De anderen lachen. Henk kijkt op, zijn ogen glijden over hun gezichten, één voor één. Hij zegt niets. ‘Kom op, Henk,’ zegt Jan. ‘Vertel het eens. Je bent onder vrienden, hè.’ Henk schraapt zijn keel.

Henk zet zijn glas neer, precies in de natte ring die er al stond. ‘Ik heb mijn vrouw weggedaan,’ zegt hij. ‘De Russische?’ Jan komt naar voren op zijn stoel. ‘Je had ze toch nog maar een jaartje?’ ‘Vorige maand.’ Kees lacht kort. ‘Zo’n stoot.’ Hij tikt weer op zijn glas, harder nu, tot het schuift. De jukebox stopt. Er valt iets binnenin, een klik, en dan begint hetzelfde nummer opnieuw. Niemand staat op. ‘Waarom,’ zegt Liesbeth. Ze zegt het niet als een vraag. Henk kijkt naar de lamp. De rook hangt onder de kap, draait daar rond, zakt weer.

'Ze keek naar me alsof ze wist wat ik van plan was. Daarom.' ‘Van plan was?' vraagt Kees. Henk antwoordt niet. Even zegt niemand iets. Dan begint Jan te lachen. Te hard. ‘Nou ja,’ zegt hij. ‘Dat had ik eerlijk gezegd niet zien aankomen.’ Kees schuift zijn glas naar het midden van de tafel. ‘Heeft je zeker flink wat gekost?' Henk schudt zijn hoofd. ‘Nee.’ ‘Het huis dan?’ Weer schudt Henk zijn hoofd. Liesbeth drukt haar sigaret uit zonder haar ogen van hem af te halen. ‘Waar is ze nu?’ Henk haalt zijn schouders op. ‘In de vriezer.’

'De vriezer?' vraagt Jan. 'Tot de grond zacht is.' Henk kijkt op. 'Nu is't zo bevroren, geen mens kan een put diep genoeg graven...' Kees zet zijn glas neer. 'En dat plan van jou?' 'Ik wou een nieuwe. Ze rook het aan mij, denk ik.' Jan lacht niet meer. 'Toch geen oekraïense?' 'Water en vuur,' zei Henk. 'Of olie op vuur, en dan ontploft de boel, dus ik moest wel, voor 't spel in brand schoot. Dat begrijpen jullie toch?' Niemand antwoordt. Kees tikt op zijn glas. 'Doe ze nog eens vol. Toon nekeer een foto...'

Henk pakt zijn portefeuille erbij. ‘Fijn,’ zegt Kees. ‘Rondje van Henk, iedereen.’ Uit de portefeuille haalt Henk een foto. ‘Kijk, dit is ze.’ ‘Jezus, Henk,’ zegt Jan. Liesbeth staat op. ‘Oké, nu gaat het te ver. Een grapje is leuk, maar hier wil ik niks mee te maken hebben.’ Ze zwalkt naar de bar. ‘Mag ik betalen?’ De ingang gaat open. Er komt een man binnen die ze niet kent. ‘Henk?’ vraagt hij aan de bar. De barvrouw wijst naar de drie mannen. Liesbeth ziet Henk intens kijken. Hij steekt de foto terug in zijn portefeuille. ‘Zwager Mitya?’ zegt hij.

De man knikt. Zijn blik blijft op Henk rusten. ‘Die foto,’ zegt hij. ‘Mag ik die eens zien?’ Henk schuift hem zwijgend over tafel. Mitya loopt naar de tafel. Hij bekijkt de foto, draait hem om en legt hem terug. ‘Nee,’ zegt hij zacht. ‘Dit is de oude.’ Henk kijkt naar zijn glas. ‘Waar is de nieuwe?’ ‘Ze is niet gekomen.’ Mitya blijft hem aankijken. ‘Verdomme.’ Hij schuift de foto terug. ‘Dat hadden we niet afgesproken.’

Henk zegt niets. Kees schuift zijn glas naar het midden van de tafel. 'Volgorde,' zegt Mitya. 'Eerst de nieuwe, dan de oude. Zo doen we het.' 'De grond is bevroren.' 'De grond is mijn zaak niet.' Aan de bar telt Liesbeth haar geld uit op de toog. De barvrouw kijkt naar de tafel. Mitya trekt een stoel bij en gaat zitten. 'Hoe groot is dat vriezertje van jou?' Jan komt half overeind en gaat weer zitten. 'Twee meter,' zegt Henk. Mitya knikt. Hij legt zijn autosleutels op tafel, naast de natte ring. 'Dan is er nog plaats zat.'

'Ik krijg hier dorst van,' zegt Kees. Hij steekt vier vingers op naar de bar. Mitya draait zich naar hem toe. ‘Dorst?’ Kees laat zijn hand zakken. ‘Ik heb suiker.’ Mitya kijkt hem even aan, trekt een mondhoek op en kijkt naar Henk. De barvrouw zet vier glazen op tafel. Niemand raakt ze aan. Liesbeth blijft bij de bar staan. ‘Ik geef jullie één minuut,’ zegt ze. ‘Daarna bel ik de politie.’ Mitya kijkt haar aan. ‘Dat zou ik niet doen.’ ‘Waarom niet?’ Hij kijkt naar Henk. ‘Omdat we onder vrienden zijn.’ Kees pakt zijn glas. ‘Daar proost ik op.’